حافظه بلندمدت و کوتاه مدت

حافظه انسان در واقع دارای اشکال بسیاری مي‌باشد. می‌دانیم زمانی که اتفاقي ميافتد، در واقع داریم اطلاعات را ذخیره می‌کنیم. اما اینکه چه اطلاعاتی را و به چه مدتی حفظ می‌نماییم، تعیین کننده انواع حافظه انسان است.

مطالعه حافظه تمرکز کیفیت مطالعه  حافظه بلندمدت  حافظه کوتاه مدت

 

        تعریف حافظه به خودی خود کار آسانی نیست و دانشمندان علوم اعصاب نیز هنوز تعریف کاملا مشخصی از حافظه ارائه نداده اند اما می‌توان گفت حافظه تغییری است که در سیستم مغزی ما رخ میدهد و به تبع آن در عملکرد آن تاثیر می‌گذارد.

حافظه انواع مختلفی دارد اما دو نوع حافظه که تقریبا همه‌ی ما حداقل یکبار نام‌هایشان را شنیده‌ایم، حافظه کوتاه‌مدت (short-term memory)  یا STM و حافظه بلند‌مدت (long-term memory) یا  LTM  است. حال در ادامه به توضیح در مورد هر کدام و مقایسه این دو نوع حافظه می‌پردازیم.

       حافظه‌ی کوتاه‌مدت همانطور که از نامش برمی‌آید است از لحاظ ظرفیت و مدت زمان نگهداری توانایی چندانی ندارد. از لحاظ ظرفیت حدود 7 ماده نامربوط را میتواند در خود نگهداری کند (مانند این چند حرف hskfixp از الفبای انگلیسی) و این حروف را حداکثر تا 20 ثانیه بعد (بدون مرور) میتواند به خاطر بیاورد. در مقابل بسیاری از محفوظات را که ممکن است سال‌ها به آن فکر نکرده باشید به خاطر بیاورید. البته این را هم در نظر بگیرید که اکثر مطالعات انجام شده بر روی حافظه‌ی کوتاه‌مدت در مورد به خاطر سپاری موارد بی‌ربط بوده است. اگر همین حروف را به شکلی که دارای مفهوم خاصی باشند ببینید، آن ها را به این سرعت فراموش نخواهید کرد.

      تعریف دیگری که برای حافظه‌ی کوتاه‌مدت میتوان ارائه داد، این است که حافظه‌ای است که توانایی به یادآوری و پردازش اطلاعات را به طور همزمان به ما میدهد. برای مثال برای درک تمام این جمله احتیاج است قسمت ابتدایی جمله در ذهنتان نگه داشته شود در حالیکه که شما ادامه جمله را مطالعه می‌کنید. این عمل به عهده ی حافظه‌ی کوتاه‌مدت انجام میگیرد. مثال دیگر ترجمه‌ی همزمان از یک زبان به زبان دیگر است. در حین اینکه ذهن مترجم همزمان که جمله‌ی قبل را به خاطر می‌آورد، آن را نیز ترجمه می‌کند. پس میتوان گفت چیز‌هایی که در حافظه‌ی کوتاه مدت نگهداری می‌شوند، اگرچه دارای مفاهیم کاملی نیستند اما شبیه پیوند یا اشاره‌گرهایی عمل میکنند (مانند کلمات) که با کمک این پیوندها، مغز میتواند اطلاعاتی که در آن انباشته شده است را، فراخوانی کند.

      این اطلاعات به سرعت و برای همیشه از بین می‌رود مگر اینکه تلاشی برای حفظ آن انجام دهیم. انتقال اطلاعات از حافظه کوتاه‌مدت به حافظه‌ی بلند‌مدت، می‌تواند با تکرار کردن انجام شود. شکل موثرتر این انتقال می‌تواند با دادن مفاهیمی خاص به آن اطلاعات و یا ارتباط دادن آن با دانش و اطلاعات قبلی در ذهن انجام بگیرد. البته از مسئله‌ی انگیزه نمی‌توان چشم‌پوشی کرد. اگر اطلاعات مربوط به موضوعی باشد که فرد علاقه‌ی زیادی به آن دارد به احتمال بسیار زیاد در حافظه ی طولانی مدت آن شخص ذخیره خواهد شد.

      از سوی دیگر اطلاعات حافظه‌ی بلند‌مدت می‌تواند از چند روز تا چندین دهه باقی بماند. علت‌های زیادی وجود دارد که می‌تواند بر روی مدت زمان ماندگاری اطلاعات در این نوع حافظه تأثیر بگذارد. شرایطی که برای اولین بار اطلاعات در مغز کد گذاری شده‌اند، می‌تواند نقش بسزایی داشته باشد. اگر شما در هنگام تجربه یک واقعه در حالت هوشیاری کامل بوده‌اید، پس اطلاعات به صورت بهتر و زنده‌تر در حافظه ثبت خواهد شد. حافظه‌ی بلند‌مدت به دو نوع صریح (واضح و آشکار) یا Explicit و ضمنی یا Implicit تقسیم می‌شود.

     خاطرات صریح یا همان حافظه‌ی آشکار شامل همه‌ی خاطرات و اطلاعات بخش خودآگاه ذهن می‌باشد. خود حافظه‌ی آشکار به دو بخش حافظه‌ اپیزودیک یا episodic memory  که مربوط به وقایع و اتفاقات خاص است و حافظه‌ی معنایی یا semantic memory که در مورد آگاهی جهان پیرامون است، تقسیم‌بندی می‌شود.

     خاطرات ضمنی شامل اطلاعات بخش ناخودآگاه ذهن است که نوعی حافظه‌‌ای فرآیندی است و شامل خاطرات حرکات بدن و نحوه‌ی استفاده از اشیا در محیط است. نحوه‌ی راندن ماشین و یا استفاده از رایانه نمونه هایی از این نوع خاطرات هستند.

منابع:                               

1_Biological psychology (9th edition, 2007), James W Kalat

2_long-term memory types, duration and capacity, by Kendra Cherry and Daniel B.Block, verywell mind, March 09 ,2020

نظرات کاربران

برای ثبت نظر ابتدا وارد سایت شوید و یا در سایت ثبت‌نام کنید.